Bij de rede van Cathy Berx: Nul verkeersdoden, dat vereist vooral een andere visie op mobiliteit

Berx WodcaVandaag hield gouverneur Cathy Berx in de provincieraad van Antwerpen haar traditionele jaarlijkse rede. Ze koos voor het thema verkeersveiligheid en lanceerde een zeer ambitieus objectief: ‘ZERO, NUL DODEN en/of zwaargewonden IN HET VERKEER TEGEN 2030 in de provincie Antwerpen. Een belangrijk thema en de gouverneur plaatst het terecht hoog op de agenda maar toch miste haar toespraak een globale visie op verkeersveiligheid. Het ruimere mobiliteits- en maatschappijkader ontbraken volledig.

Vooraf. Het medeleven van Cathy Berx met verkeersslachtoffers en haar gedrevenheid rond dit thema zijn authentiek. En er zijn ook resultaten behaald, voor een deel door de WODCA-controles. Op 20 jaar tijd is het aantal verkeersdoden in de provincie gedaald van 231 naar 93 per jaar.
Toch ontbrak in haar toespraak van vandaag het ruimere mobiliteits- en maatschappijkader. Alles was eng gefocust op het veiliger maken van autoverkeer door strengere verkeersregels, betere handhaving en controles en verdere invoering van ‘(betaalbare) technologische systemen die voertuigen slimmer en vooral veel veiliger maken?’ Zaken waar we achter staan, maar om tot zero doden en zwaargewonden in het verkeer te komen is er véél meer nodig.

Openbaar vervoer niet vernoemd

Twee essentiële zaken ontbraken in de presentatie en de toespraak.
Vooreerst is er een totaal andere globale visie op mobiliteit nodig. Die kwam niet aan bod. De termen ‘openbaar vervoer’ en ‘verminderen van het gebruik van de auto’ zijn niet een keer gevallen. De ministers Galant (MR) en Weyts (N-VA), actueel coalitiegenoten van haar partij CD&V, werden positief geciteerd. Maar uitgerekend zij bouwen het openbaar vervoer af: afschaffing van diensten, lijnen en belbussen, duurdere tarieven, minder personeel.
Een van de deskundigen die door Cathy Berx was uitgenodigd voor interactie hield een pleidooi om voetgangers, mede wegens de vergrijzing, meer tijd te geven om het zebrapad over te steken. Prima voorstel. Maar weegt de veiligheidswinst daarvan op tegen het verlies door de extra ongevallen die nu veroorzaakt gaan worden door de 65-plussers in Vlaanderen die, na de afschaffing van het gratis abonnement op De Lijn, opnieuw vaker hun wagen gaan nemen? Slechts een derde van de 800.000 senioren die voorheen een gratis pas kregen schreven in voor een betalend jaarabonnement van 50 euro per persoon.

Alleen rijdende havenarbeiders?

Verder is er een ander maatschappelijk kader, een andere economie, nodig.
De gouverneur zette het initiatief van het Antwerpse Havenbestuur in the picture om tegen 2030 – over 15 jaar! – een daling te realiseren met… 10 procent van het aantal alleen rijdende autobestuurders bij de werknemers van de haven. Zeer bescheiden objectief nochtans. Allicht te begrijpen als je de dag er voor een Europese onderhandelaar op tv hebt horen verkondigen dat de wet Major voor de havenarbeiders moet wijzigen om meer flexibiliteit toe te laten en je daar wel oren naar hebt. Inderdaad, klaar staan voor onverwachte overuren bevordert alvast niet de vaste afspreken om te carpoolen.

Koning auto en zijn bedrog

Persoonlijk vond ik ook de pluim van de gouverneur voor Bart De Wever misplaatst. Hij werd geprezen voor zijn ‘nultolerantie voor verkeersovertredingen’. Maar hij houdt wel koning auto op zijn troon, tot in de binnenstad toe.

Na afloop van de toespraak had ik onder meer een gesprek met Koen Van Wonterghem. Als gedelegeerd bestuurder van de vzw Ouders van Verongelukte Kinderen, was hij een van de experten en verantwoordelijken die de gouverneur had uitgenodigd om na de rede met haar in interactie te gaan. Dhr. Van Wonterghem toonde me een reclame uit de Metro van gisteren voor de Ford Focus, niet eens de zwaarste onder de vehikels. Maar onder de titel ‘Exciting’: spatten de speed en de testosteron wel van de foto’s af. Hij wees ook nog op een andere recente advertentie voor een wagen die pocht met ‘350 pk, in 4 seconden van 0 naar 100 km/u’. Waarna we het ook nog hadden over de invloed van tv-programma’s als ‘Top Gear’ en ‘Formule 1-wedstrijden’.
In het debat er voor had dhr. Van Wonterghem ook al gezegd:“We kunnen niet vertrouwen op de autoindustrie. Neem nu Volvo. Zij lanceren als streefdoel ‘nul doden bij de inzittenden van een Volvo’. Maar kijk naar hun nieuwste SUV (je kan er niet over heen kijken, zo hoog is hij, vooraan heeft hij een fronthek, km ) je zal er als kind of bejaarde maar door aangereden worden, zelfs bij lage snelheid”.

Ook sociale kloof inzake veiligheid

Wie ook de ruimere maatschappelijke en mobiliteitsdimensie in het debat bracht was columnist Kris Peeters van De Standaard. Hij prees eerst Cathy Berx, terecht, om haar autoriteit van gouverneur in de waagschaal te werpen voor de verkeersveiligheid. Daarna wees hij wél op het feit dat er actueel een grote ongelijkheid bestaat op het vlak van beveiliging in het verkeer. Een kloof die bepaald wordt door sociale status, door je positie als sterke of zwakke weggebruiker en door je leeftijd.
Bij het nalezen van de – op diverse punten stevig gedocumenteerde – basistekst waarop de gouverneur haar presentatie en toespraak gebaseerd heeft vond ik op het einde deze paragraaf: “Omdat veilig verkeer over zoveel meer gaat dan veilig autoverkeer, blijft het kapitaal om te blijven inzetten op een zogenaamde modal shift, op een uitgebreid mobiliteitsaanbod met een uitgesproken focus op de fiets, het openbaar vervoer en de collectieve organisatie van het woonwerkverkeer.”
Waarom kwam dit essentiële aspect in de toespraak die de gouverneur hield, en in haar presentatie, totaal niet aan bod? Zou dat soms te maken hebben met het feit dat de huidige federale en Vlaamse regeringen (N-VA, CD&V, MR en Open VLD) een beleid voeren dat het openbaar vervoer afbouwt en duurder maakt en tegelijk de autoindustrie pampert?

Om ooit het behartenswaardige doel van nul verkeersdoden te bereiken hebben we een andere maatschappij en andere politiek nodig.
Tot dat inzicht droegen, wat mij betreft, de toespraak en het aansluitende debat met experten alvast bij.

Advertenties

1 reactie »

  1. krismerckx said

    Provinciegouverneurs die ook met kritiek om kunnen gaan, ik weet niet hoe vaak dat voorkomt en met hoevelen ze zijn.
    Gouverneur Cathy Berx toont alvast dat zij het kan.
    Twee dagen na de publicatie reageerde ze als volgt op bovenstaand blogartikel.
    Met haar toestemming mag ik die reactie hier plaatsen:
    “Beste Kris,
    Ik lees zonet je zeer uitgebreide en gedegen reactie op mijn rede. Uiteraard ben ik het lang niet met alles wat je schrijft eens. Ik ben het wel volledig met je eens dat ik volstrekt ten onrechte niets zei, of zeker veel te weinig over modal shift en de focus op meer stappen en trappen. Overigens ook naar het STOP-principe wordt verwezen in de uitgebreide tekst. Ik had dat ook moeten doen in de rede zelf. Ik ben het er trouwens voor de volle 100% mee eens. Sinds ik gouverneur ben heb ik nooit meer gereden. Ik zal dat ook nooit meer doen. Behalve mijn dienstverplaatsingen en meerijden met mijn man als we op reis gaan, doe ik al mijn verplaatsingen met de fiets, te voet of met openbaar vervoer. Ik ben het 100% met je eens dat er niet alleen te veel auto’s zijn. Ze worden ook veel te veel gebruikt. Cfr. mijn opmerking in het begin: wie een auto bestelt voor een traject dat wandel -of fietsbaar is, zou daar extra voor moeten betalen. Dat is gewoon niet duurzaam en dus dom.Mijn focus lag inderdaad te exclusief op veiligheid en te weinig op mobiliteit. Dat was een bewuste keuze en elke keuze is voor discussie vatbaar. Maar als gezegd, ik waardeer het ten zeerste dat je de hele tekst las én de tijd en moeite nam om op een aantal punten zeer pertinent en juist te reageren. Zeer waardevol en ik neem het ter harte.
    Groetjes
    Cathy”

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: